Türk çayı, ya da diğer adıyla çay, pek çok insan için günün her anının ayrılmaz bir parçasıdır. Kendine has küçük çay bardağı, koyu kızıl-kahverengi rengi ve ağır ağır demlenmesi, Türk çayını poşet çaydan yapılan sıradan bir çaydan farklı kılar.
Üstelik geleneksel Türk çayı tek bir demlikte yapılmaz. Bunun için genellikle çift katlı çaydanlık, yani diğer adıyla çaydanlık kullanılır.
Peki, bu çift katlı çaydanlık tam olarak nasıl çalışır? Ne kadar çay gerekir ve neden iki parça kullanılır?
Adım adım açıklıyoruz.
Türk çayı nedir?
Türk çayı genellikle siyah çay ile hazırlanır. Aradaki en büyük fark ise hazırlama yöntemidir.
Doğrudan tek bir hazır bardak çay demlemek yerine, önce oldukça güçlü bir çay konsantresi hazırlarsınız. Servis yaparken bunu sıcak suyla karıştırırsınız.
Bu sayede herkes çayının ne kadar sert olacağına kendi karar verebilir.
Bu durum, geleneksel yöntemde neden iki demlik kullanıldığını hemen açıklar.
Çaydanlık nedir?
Bir çaydanlık, iki parçadan oluşan çift katlı bir Türk çay gerecidir.
Daha büyük olan alt kısım sıcak su için kullanılır. Daha küçük olan üst kısımdaysa çay konsantresi demlenir.
Demleme sırasında iki demlik üst üste konur.
TEKZEN bunun için çeşitli çift katlı çaydanlıklar satmaktadır. Mevcut ürün yelpazesi; paslanmaz çelik modelleri ve farklı kapasitelerdeki Ferveo marka cam çeşitleri içerir. Birçok model özellikle indüksiyon ocaklara uygundur.
Türk çayı yapmak için neler gereklidir?
Geleneksel hazırlık için aslında sadece birkaç şeye ihtiyacınız vardır: siyah çay, taze su, çift katlı bir çaydanlık ve çayı servis etmek için bardaklar.
Şeker isteğe bağlıdır ve normalde kişisel tercihe göre çay içerken eklenir.
En önemli araç çift katlı çaydanlıktır. Bu sayede çay konsantresini ve sıcak suyu ayrı ayrı tutabilirsiniz.
1. Adım: Alt demliği suyla doldurun
Büyük alt demlikle başlayın.
Bunu, servis etmek istediğiniz bardak sayısına yetecek kadar taze suyla doldurun ve suyu kaynatın.
Ne kadar suya ihtiyacınız olduğu elbette kişi sayısına ve ne kadar çay içileceğine bağlıdır.
Düzenli olarak kalabalık gruplara çay demliyorsanız, daha büyük bir çaydanlık tercih etmek kullanışlı olabilir.
2. Adım: Çayı üst demliğe koyun
Bu sırada siyah çayı daha küçük olan üst demliğe koyun.
Tam miktar, demliğinizin boyutuna ve çayınızı ne kadar sert sevdiğinize bağlıdır.
Şu an tam bir çay demlemenize gerek yok. Zira üst demlikte güçlü bir çay konsantresi hazırlıyoruz.
3. Adım: Sıcak su ekleyin
Alt demlikteki su ısındığında, bir kısmını üst demlikteki çayın üzerine dökün.
Bu sayede çay demlenmeye başlayabilir.
Alt demlikte, çayı daha sonra servis ederken seyreltmek için yeterli miktarda sıcak su kalır.
Daha sonra her iki demliği tekrar üst üste yerleştirin.
4. Adım: Çayın yavaşça demlenmesini bekleyin
Şimdi önemli bir kısım geliyor: Çaya demlenmesi için yeterli zamanı tanıyın.
Üst demliği sıcak suyun üzerinde tutarak, lezzet gelişirken çayın sıcak kalmasını sağlarsınız.
Amaç, daha sonra bardak bazında seyreltip içebileceğiniz yoğun bir çay konsantresi elde etmektir.
Yani çayı sürekli şiddetli bir şekilde kaynatmanıza gerek yoktur.
5. Adım: Sertliğe kendiniz karar verin
Geleneksel Türk çayı demleme yönteminin belki de en keyifli yanı budur.
Çayı doldurmaya üst demlikten gelen çayla başlayın. Ardından bardağı alt demlikten gelen sıcak suyla tamamlayın.
Sert çay mı istiyorsunuz? O zaman daha fazla çay konsantresi kullanın.
Daha açık mı tercih edersiniz? O zaman daha az konsantre ve daha fazla sıcak su kullanın.
Böylece aynı çaydanlık ile birden fazla kişiye farklı sertlikte çaylar ikram edilebilir.
Türk çayı neden küçük bardaklarda servis edilir?
Türk çayı genellikle kendine has ince belli çay bardaklarında içilir.
Bardaklar nispeten küçük olduğu için, yavaş yavaş soğuyan koca bir kupa yerine birkaç kez taze ve sıcak çay doldurabilirsiniz.
Üstelik şeffaf bardak sayesinde çayın rengini de güzelce görebilirsiniz.
Koyu kızıl-kahverengi bir renk, iyi demlenmiş bir Türk çayının özelliğidir.
Şekerli Türk çayı
Türk çayına şeker katılıp katılmaması tamamen kişisel bir tercihtir.
Türk kahvesi ile farkı önemlidir: Türk kahvesinde şeker hazırlık aşamasında eklenebilir. Türk çayında ise şeker normalde sadece bardakta eklenir.
Bu sayede herkes kendi tercihini yapabilir.
İndüksiyon ocakta Türk çayı yapılır mı?
Evet, ancak kullandığınız çaydanlığın indüksiyon uyumlu olması gerekir.
Bunu her ürün için ayrı ayrı kontrol etmelisiniz.
TEKZEN'in mevcut ürün yelpazesinde, Ferveo'nun Seyma, Ayda, Alima, Mina, Nora, Velda, Yasmina ve Noya dahil olmak üzere birçok çaydanlık modeli özellikle indüksiyon uyumlu olarak belirtilmiştir.
Bu, artık gazlı ocak bulunmayan modern mutfaklar için ilginç bir seçenektir.
Paslanmaz çelik mi, cam çaydanlık mı?
İkisinin de kendine has görünümü vardır.
Paslanmaz çelik çaydanlık, çoğu insanın çaydanlık ile özdeşleştirdiği klasik bir görünüme sahiptir. TEKZEN bünyesinde örneğin 0,7 + 1,5 litrelik Ferveo Seyma ile 1 + 2 litrelik daha büyük Ayda ve Alima çeşitlerini bulabilirsiniz.
Cam bir modelde ise demin durumunu görebilirsiniz. TEKZEN'de bunun için Ferveo Mina, Nora ve Velda gibi seçenekler mevcuttur.
Hangi modeli seçeceğiniz kısmen pratiklik, kısmen de zevk meselesidir.
Türk çayı elektrikli olarak da olur mu?
Kesinlikle. Ocak üzerindeki geleneksel çaydanlıkla sınırlı değilsiniz.
Elektrikli çift katlı çay makinesi, su ısıtıcısı ve demlik prensibini tek bir sistemde birleştirir. Örneğin Arzum Tea Clock, 1,7 + 1,0 litrelik cam tasarımı, 2200 watt gücü ve 360° tabanıyla bu imkanı sunar.
Sık çay demleyenler için böyle bir elektrikli sistem, sürekli ocakta iki demlikle uğraşmaktan daha kolay olabilir.
Peki, semaver nedir?
Semaver, çay ve sıcak suyu hazırlayıp sıcak tutmak için kullanılan başka bir çözümdür.
Bu, özellikle daha büyük miktarlara ihtiyaç duyduğunuzda ilgi çekici hale gelir.
TEKZEN'de şu an satışta olan Arzum Ehlikeyf Semaver, örneğin 3,5 + 1,2 litre kapasiteye, 2200 watt güce sahiptir ve siyah ile beyaz seçenekleri mevcuttur.
Bu, normal çift katlı çaydanlıklardan çok daha büyüktür ve bu yüzden kalabalık aileler, misafirler veya uzun süreli çay saatleri için ilgi çekici olabilir.
Hangi çaydanlığa ihtiyacınız var?
Öncelikle normalde kaç kişiye çay demlediğinizden başlayın.
Küçük bir hane için muhtemelen devasa bir semaver gerekmez. Ancak düzenli olarak aileye veya misafire çay yapıyorsanız, daha büyük bir kapasite oldukça rahatlık sağlar.
Ardından ısı kaynağını göz önünde bulundurun. İndüksiyon kullanıyorsanız, seçtiğiniz çaydanlığın buna uygun olup olmadığını mutlaka kontrol edin.
Sonrasında paslanmaz çelik, cam veya elektrikli seçeneklerden birine karar verebilirsiniz.
Kendi Türk çayınızı yapın
İyi bir Türk çayı yapmak aslında karmaşık değildir. Sır, temelde iki farklı sertlikteki çayı kullanmaktır: üstte yoğun çay, altta sıcak su.
Böylece her bir bardağın ne kadar sert olacağını doldururken belirlersiniz.
Geleneksel bir çaydanlık, elektrikli çift katlı çay makinesi veya büyük bir semaver ile bu prensibi evde kolayca uygulayabilirsiniz.
Farklı boyutları, malzemeleri ve tasarımları karşılaştırmak için TEKZEN'deki Türk çaydanlıklarına göz atın. Mevcut ürün yelpazesi; geleneksel çift katlı çaydanlıkları, indüksiyon uyumlu modelleri, elektrikli çay makinelerini ve semaverleri içerir.