Turkse thee, oftewel çay, hoort voor veel mensen bij ieder moment van de dag. Het kenmerkende kleine theeglas, de diepe roodbruine kleur en het rustig bijschenken maken Turkse thee anders dan een gewoon kopje thee uit een theezakje.
Traditionele Turkse thee wordt bovendien niet in één theepot gezet. Hiervoor wordt meestal een dubbele Turkse theepot, ook wel çaydanlık, gebruikt.
Maar hoe werkt zo’n dubbele theepot precies? Hoeveel thee heb je nodig en waarom gebruik je eigenlijk twee potten?
We leggen het stap voor stap uit.
Wat is Turkse thee?
Turkse thee wordt doorgaans bereid met zwarte thee. Het grote verschil zit vooral in de bereidingsmethode.
In plaats van direct één kant-en-klaar kopje thee te zetten, maak je eerst een relatief sterk theeconcentraat. Bij het serveren meng je dit met heet water.
Daardoor kan iedereen zelf bepalen hoe sterk zijn of haar thee wordt.
Dat verklaart meteen waarom je voor de traditionele methode twee theepotten gebruikt.
Wat is een çaydanlık?
Een çaydanlık is een dubbele Turkse theepot die uit twee delen bestaat.
De grotere onderste pot wordt gebruikt voor heet water. In de kleinere bovenste pot wordt de geconcentreerde thee getrokken.
De twee potten worden tijdens de bereiding op elkaar geplaatst.
TEKZEN verkoopt hiervoor verschillende dubbele Turkse theepotten. Het actuele assortiment bevat onder andere RVS-modellen en glazen uitvoeringen van Ferveo in verschillende inhoudsmaten. Verschillende modellen zijn expliciet geschikt voor inductie.
Wat heb je nodig om Turkse thee te maken?
Voor de traditionele bereiding heb je eigenlijk maar een paar dingen nodig: zwarte thee, vers water, een dubbele Turkse theepot en glazen om de thee in te serveren.
Suiker is optioneel en wordt normaal gesproken pas naar persoonlijke voorkeur bij het drinken toegevoegd.
Het belangrijkste hulpmiddel is de dubbele theepot. Daarmee kun je het theeconcentraat en het hete water afzonderlijk bewaren.
Stap 1: vul de onderste theepot met water
Begin met de grote onderste pot.
Vul deze met voldoende vers water voor het aantal glazen thee dat je wilt serveren en breng het water aan de kook.
Hoeveel water je nodig hebt hangt natuurlijk af van het aantal personen en hoeveel thee er wordt gedronken.
Wanneer je regelmatig voor een groter gezelschap thee zet, kan een grotere çaydanlık daarom handig zijn.
Stap 2: doe de thee in de bovenste pot
Doe ondertussen zwarte thee in de kleinere bovenste theepot.
De exacte hoeveelheid is afhankelijk van de grootte van je pot en hoe sterk je de thee wilt hebben.
Je hoeft op dit moment nog geen volledig kopje thee te maken. In de bovenste pot bereiden we namelijk een sterk theeconcentraat.
Stap 3: voeg heet water toe
Wanneer het water in de onderste pot heet is, giet je een gedeelte daarvan over de thee in de bovenste pot.
Hierdoor kan de thee beginnen te trekken.
In de onderste pot blijft voldoende heet water achter om de thee later tijdens het serveren te verdunnen.
Plaats vervolgens beide potten weer op elkaar.
Stap 4: laat de thee rustig trekken
Nu komt een belangrijk gedeelte: geef de thee voldoende tijd om te trekken.
Door de bovenste pot boven het hete water te plaatsen blijft de thee warm terwijl de smaak zich ontwikkelt.
Het doel is een krachtig theeconcentraat te maken dat je straks per glas kunt verdunnen.
Je hoeft de thee dus niet steeds opnieuw hard te laten koken.
Stap 5: bepaal zelf de sterkte
Dit is misschien wel het leukste aan de traditionele manier van Turkse thee zetten.
Begin bij het inschenken met thee uit de bovenste pot. Vul het glas daarna verder aan met heet water uit de onderste pot.
Wil je sterke thee? Gebruik dan relatief meer theeconcentraat.
Wil je hem wat lichter? Gebruik minder concentraat en meer heet water.
Zo kan met dezelfde çaydanlık voor meerdere personen thee op verschillende sterktes worden geschonken.
Waarom wordt Turkse thee in kleine glazen geserveerd?
Turkse thee wordt vaak gedronken uit herkenbare smalle theeglazen.
Doordat de glazen relatief klein zijn, kun je meerdere keren verse warme thee inschenken in plaats van één grote mok die langzaam afkoelt.
Bovendien kun je door het transparante glas mooi de kleur van de thee zien.
Een diepe roodbruine kleur is kenmerkend voor een goed gezette Turkse çay.
Turkse thee met suiker
Of er suiker in Turkse thee hoort, is vooral een kwestie van persoonlijke voorkeur.
Het verschil met Turkse koffie is belangrijk: bij Türk Kahvesi kan suiker tijdens de bereiding worden toegevoegd. Bij Turkse thee voeg je suiker normaal gesproken pas in het glas toe.
Daardoor kan iedereen zelf kiezen.
Kun je Turkse thee maken op inductie?
Ja, mits de gebruikte Turkse theepot geschikt is voor inductie.
Dat moet je per product controleren.
Binnen het huidige assortiment van TEKZEN zijn verschillende Ferveo çaydanlık-modellen expliciet als inductiegeschikt aangegeven, waaronder de Seyma, Ayda, Alima, Mina, Nora, Velda, Yasmina en Noya.
Dat is interessant voor moderne keukens waarin geen gasfornuis meer aanwezig is.
RVS of glazen Turkse theepot?
Beide hebben een andere uitstraling.
Een RVS Turkse theepot heeft de klassieke uitstraling die veel mensen met een çaydanlık associëren. Binnen TEKZEN vind je bijvoorbeeld de Ferveo Seyma van 0,7 + 1,5 liter en grotere Ayda en Alima uitvoeringen van 1 + 2 liter.
Bij een glazen uitvoering kun je daarentegen de inhoud zien. TEKZEN heeft hiervoor onder andere de Ferveo Mina, Nora en Velda.
Welke uitvoering je kiest is daardoor deels praktisch en deels een kwestie van smaak.
Kan Turkse thee ook elektrisch?
Zeker. Je bent niet beperkt tot een traditionele çaydanlık op het fornuis.
Een elektrische dubbele theepot combineert het principe van een waterkoker en theepot in één systeem. Zo heeft de Arzum Tea Clock een glazen uitvoering van 1,7 + 1,0 liter, een vermogen van 2200 watt en een 360° basis.
Voor mensen die vaak thee zetten kan zo’n elektrisch systeem gemakkelijker zijn dan steeds twee potten op de kookplaat gebruiken.
En wat is een samovar?
Een samovar, ook wel semaver, is een andere oplossing voor het bereiden en warmhouden van thee en heet water.
Dit wordt vooral interessant wanneer je grotere hoeveelheden nodig hebt.
De Arzum Ehlikeyf Samovar die TEKZEN momenteel voert heeft bijvoorbeeld een capaciteit van 3,5 + 1,2 liter, een vermogen van 2200 watt en is verkrijgbaar in zwart en wit.
Dat is aanzienlijk groter dan veel normale dubbele theepotten en kan daarom interessant zijn voor grotere gezinnen, bezoek of lange theemomenten.
Welke Turkse theepot heb je nodig?
Begin vooral bij het aantal personen waarvoor je normaal gesproken thee zet.
Voor een klein huishouden heb je waarschijnlijk geen enorme samovar nodig. Zet je regelmatig thee voor familie en bezoek, dan wordt een grotere capaciteit juist prettig.
Kijk vervolgens naar de warmtebron. Gebruik je inductie, controleer dan expliciet of de gekozen çaydanlık daarvoor geschikt is.
Daarna kun je kiezen tussen RVS, glas of elektrisch.
Zelf Turkse thee maken
Goede Turkse thee maken is uiteindelijk niet ingewikkeld. Het geheim zit vooral in het werken met twee verschillende sterktes: geconcentreerde thee bovenin en heet water onderin.
Daardoor bepaal je pas tijdens het inschenken hoe sterk ieder glas wordt.
Met een traditionele çaydanlık, elektrische dubbele theepot of grotere samovar kun je dit principe thuis eenvoudig toepassen.
Bekijk de Turkse theepotten bij TEKZEN om verschillende maten, materialen en uitvoeringen met elkaar te vergelijken. Het huidige assortiment bevat traditionele dubbele theepotten, inductiegeschikte modellen, elektrische theepotten en samovars.