Wie weleens traditionele Turkse thee heeft gedronken, heeft waarschijnlijk een çaydanlık gezien. Deze karakteristieke dubbele theepot bestaat uit twee potten die tijdens het thee zetten boven op elkaar worden geplaatst.
Dat ziet er niet alleen bijzonder uit. De twee potten hebben ieder een eigen functie.
In de ene pot maak je sterke thee, terwijl je in de andere heet water bewaart. Pas tijdens het inschenken worden deze met elkaar gecombineerd.
Hierdoor kan iedereen zijn Turkse thee precies zo sterk drinken als hij of zij zelf wil.
Maar hoe werkt een çaydanlık precies? Welke pot gebruik je waarvoor? En kies je voor RVS, glas of een elektrische variant?
Wat betekent çaydanlık?
Çay is het Turkse woord voor thee. Een çaydanlık is de traditionele dubbele theepot waarmee Turkse thee wordt bereid.
In Nederland kom je verschillende schrijfwijzen tegen, zoals:
- çaydanlık
- caydanlik
- Turkse theepot
- dubbele Turkse theepot
- Turkse theepot set
Daarmee wordt meestal hetzelfde principe bedoeld: twee theepotten die boven elkaar worden gebruikt.
Binnen de huidige theepottencollectie van TEKZEN vind je verschillende van deze dubbele sets, voornamelijk van Ferveo.
Waarom heeft een Turkse theepot twee potten?
Dat is meteen het belangrijkste verschil met een gewone theepot.
De onderste, grotere pot gebruik je voor heet water.
De bovenste, kleinere pot gebruik je voor de thee zelf. Hierin wordt een relatief sterk theeconcentraat gemaakt.
Tijdens het serveren schenk je eerst een hoeveelheid sterke thee uit de bovenste pot in het glas. Vervolgens vul je het glas verder met heet water uit de onderste pot.
Hierdoor hoef je niet voor iedereen afzonderlijk thee te zetten.
Welke pot moet boven?
Bij een traditionele çaydanlık staat de kleine theepot bovenop en de grote waterpot onderop.
Dat heeft een praktische reden.
De onderste pot staat rechtstreeks op de warmtebron en verwarmt het water. De warmte en stoom helpen tegelijkertijd om de thee in de bovenste pot warm te houden en rustig te laten trekken.
Het systeem werkt daardoor als één geheel.
Hoe gebruik je een çaydanlık?
Begin door de onderste pot met vers water te vullen. Breng het water vervolgens aan de kook.
Doe ondertussen losse zwarte thee in de bovenste pot.
Wanneer het water heet is, giet je een gedeelte hiervan in de bovenste pot over de theeblaadjes. In de onderste pot laat je voldoende heet water achter.
Plaats de kleine pot vervolgens weer bovenop de grote pot.
Laat de thee rustig trekken.
Na verloop van tijd heb je bovenin een sterke thee en onderin heet water.
Daarmee kun je gaan schenken.
Hoe schenk je thee uit een Turkse theepot?
Dit is waar het systeem van de çaydanlık echt handig wordt.
Voor een sterker glas thee schenk je meer van het theeconcentraat uit de bovenste pot in.
Voor een lichter glas thee gebruik je minder concentraat en relatief meer heet water.
Je bepaalt dus pas tijdens het inschenken de uiteindelijke sterkte.
Dat maakt een dubbele theepot bijzonder praktisch wanneer meerdere mensen samen thee drinken maar niet iedereen dezelfde sterkte wil.
Welke maat çaydanlık heb je nodig?
De inhoud van beide potten wordt meestal afzonderlijk aangegeven.
Een aanduiding van 0,7/1,5 liter betekent bijvoorbeeld dat de twee onderdelen verschillende capaciteiten hebben.
Binnen het huidige TEKZEN-assortiment is de Ferveo Seyma verkrijgbaar als RVS set van 0,7/1,5 liter. De Ferveo Ayda en Alima hebben een inhoud van 1,0/2,0 liter.
Voor grotere hoeveelheden zijn er eveneens mogelijkheden. De Ferveo Noya is bijvoorbeeld verkrijgbaar in een uitvoering van 1,0/3,0 liter.
Zet je meestal thee voor een klein huishouden, dan heb je waarschijnlijk geen bijzonder grote set nodig.
Drink je vaak thee met familie of bezoek, dan kan een grotere onderste waterpot juist handig zijn.
RVS çaydanlık
Een van de bekendste uitvoeringen is de RVS Turkse theepot.
RVS geeft de çaydanlık de klassieke metalen uitstraling en past tegelijkertijd goed in een moderne keuken.
Binnen het huidige Ferveo-assortiment van TEKZEN zijn onder andere de Seyma, Ayda, Alima en Noya als RVS Turkse theepotsets verkrijgbaar.
De verschillende modellen geven je vooral keuze in formaat en vormgeving.
Glazen çaydanlık
Een andere mogelijkheid is een Turkse theepot waarin glas wordt gebruikt.
Het leuke van glas is dat de inhoud zichtbaar blijft. Je kunt daardoor ook de kleur van de thee zien terwijl deze trekt.
TEKZEN heeft momenteel verschillende glazen Ferveo-modellen. Zo heeft de Mina een capaciteit van 1,0/2,0 liter, de Nora 0,7/1,8 liter en de grotere Yasmina 1,2/2,5 liter.
Daarmee kun je dus ook bij een glazen uitvoering kiezen tussen verschillende formaten.
Kan een Turkse theepot op inductie?
Ja, maar niet iedere willekeurige theepot is automatisch geschikt voor inductie.
Controleer daarom altijd de productspecificaties.
Dat is bij het huidige TEKZEN-assortiment gemakkelijk, omdat verschillende Ferveo-modellen expliciet als inductiegeschikt worden aangeboden.
Daaronder vallen onder andere de Seyma, Ayda, Alima, Mina, Nora, Velda, Yasmina en Noya.
Je kunt de traditionele bereidingsmethode daardoor ook gebruiken wanneer je thuis op inductie kookt.
RVS of glas: wat kies je?
Beide kunnen geschikt zijn voor het bereiden van Turkse thee. De keuze draait daarom voor een belangrijk deel om formaat, uitvoering en persoonlijke voorkeur.
Vind je de klassieke metalen uitstraling mooi, dan ligt een RVS çaydanlık voor de hand.
Wil je juist de thee kunnen zien en houd je van een transparantere uitstraling, dan kan een glazen model aantrekkelijker zijn.
Controleer bij glazen modellen wel altijd de specifieke gebruiks- en onderhoudsinstructies van het product.
Çaydanlık of elektrische Turkse theepot?
Je kunt het traditionele principe ook elektrisch gebruiken.
Bij een gewone çaydanlık verwarm je de onderste pot op een geschikte kookplaat. Een elektrische Turkse theepot gebruikt zijn eigen elektrische basis.
Binnen het TEKZEN-assortiment staat bijvoorbeeld de Arzum Tea Clock, bestaande uit een glazen combinatie van 1,7 + 1,0 liter met een vermogen van 2200 watt en een 360° basis.
Welke uitvoering prettiger is, hangt vooral af van hoe je thuis thee wilt zetten.
En wat is dan een samovar?
Een samovar is weer een andere oplossing.
Net als bij een çaydanlık kun je thee en heet water afzonderlijk gebruiken, maar een samovar is vooral interessant wanneer je langere tijd of voor meerdere mensen thee wilt kunnen serveren.
Binnen TEKZEN vind je bijvoorbeeld de Arzum Ehlikeyf Samovar met een capaciteit van 3,5 + 1,2 liter en een vermogen van 2200 watt.
In een volgende blog kunnen we juist uitgebreid ingaan op het verschil tussen een samovar en çaydanlık.
Welke Turkse theepot past bij jou?
Begin bij de manier waarop je thee drinkt.
Voor dagelijks gebruik door enkele personen kan een compactere dubbele theepot voldoende zijn. Voor een groter huishouden of wanneer je vaak bezoek ontvangt, kan een grotere uitvoering praktischer zijn.
Kijk daarna naar het materiaal en vooral naar je warmtebron.
Gebruik je inductie? Kies dan expliciet een model dat daarvoor geschikt is.
Zo kun je uiteindelijk kiezen tussen een compacte RVS çaydanlık, een grotere dubbele Turkse theepot, een glazen uitvoering of een elektrisch systeem.
Çaydanlık kopen bij TEKZEN
Met een çaydanlık zet je Turkse thee op de traditionele manier: sterke thee in de bovenste pot en heet water in de onderste.
Juist doordat beide apart blijven, bepaal je tijdens het inschenken zelf hoe sterk ieder glas wordt.
Bij TEKZEN vind je verschillende Turkse theepotsets in RVS en glas en in uiteenlopende inhoudsmaten. Een groot aantal modellen binnen het huidige assortiment is bovendien geschikt voor inductie.